Isoleren en ventileren

Neem de basisakte van je appartement erbij en bekijk of het dak tot de gemeenschappelijke delen behoort. Als het dak tot de gemeenschappelijke delen behoort, neemt de VME (vereniging van mede-eigenaars) de isolatiewerken op zich en draagt die de kosten. Jouw aandeel in de bijdrage van de kosten kan je terugvinden in diezelfde akte.

Het basisprincipe van elke dakisolatie is een gebouwschil die uit meerdere lagen bestaat:

• Aan de warme binnenzijde is het dak luchtdicht door het dampscherm, dat ervoor zorgt dat er geen vocht uit je woning (damp van koken, douche, ademen …) in het isolatiemateriaal kan dringen.
• Aan de koude buitenzijde zorgt de dakbedekking ervoor dat het dak wind- en waterdicht is. Bij een hellend dak zorgt het onderdak daar mee voor.
• Tussen het dampscherm en de dakbedekking komt het isolatiemateriaal.

Vermijd isolatie langs de binnenzijde, dat wordt koud dak genoemd. De buitenste schil van het dak zit ’s winters letterlijk in de kou, want ze komt boven op de isolatie. Dat vergroot de kans op schade (condensatie) aan je bouwschil sterk.

Hou bij je keuze voor dakisolatie rekening met de isolatiewaarde van het materiaal.

De warmte-isolatiewaarde wordt ook wel de R-waarde genoemd en wordt aangegeven met een cijfer. Hoe hoger de R-waarde, hoe beter het pakket isoleert. Isoleer voldoende en kies meteen voor een R-waarde van minstens 4,5 m² K/W. Daarmee voldoe je voor premies en leningen, en haal je de standaard van een lage-energiewoning. Wil je nog een stapje verder gaan? Kies dan voor een R-waarde van 7 m² K/W; je haalt dan de passiefstandaard. Je zal merken dat de bijkomende isolatiematerialen de prijs van de werken niet evenredig doet stijgen. Ambitieus zijn is dus de boodschap.

De geluidsisolatiewaarde is de Rw-waarde. Kies voor een hoge Rw-waarde als je geluidshinder hebt door vliegverkeer en er slaapkamers of woonkamers direct onder het dak zitten. Ook bij dakramen kan je kiezen voor de hoogst mogelijke geluidsisolatiewaarde.

Wil je het dak van je appartementsgebouw isoleren? Hou dan rekening met deze dingen. Tip: een totaaladvies maakt het je makkelijk en zo vermijd je dubbele kosten.

• Gevelisolatie
  Is je gevel nog niet geïsoleerd? Zorg meteen voor een voldoende brede dakrand zodat ook de toekomstige gevelisolatie mee onder de dakisolatie zit en dak en gevel netjes op elkaar aansluiten.

• Technische aanpak:
  Pak, als dat mogelijk is, de oversteek van je dak in beton mee in in het isolatiemateriaal. Zo voorkom je dat er een koudebrug ontstaat en de isolatie minder effectief is of voor andere problemen zorgt.

• Schoorstenen en schachten
  Schoorstenen die geen nut meer hebben, laat je het beste afbreken. Zo kan je het dampscherm, de isolatie en de dakbedekking overal doortrekken. Schoorstenen die wel nog een functie hebben, kan je laten staan of laten vervangen door een nieuwe, aangepaste dakdoorvoer, waarbij warmteverlies wordt beperkt. Zorg wel dat je geen gemeenschappelijke ventilatieschachten afsluit.

• Dakkoepels
  Dakkoepels vernieuw je liefst meteen mee. Er is minstens een vierwandig model nodig, in combinatie met een geïsoleerde opstand waarop de koepel rust. Beter nog zijn platdakvensters, die soms zijn uitgerust met een zonwering aan de buitenzijde. In het ideale geval laat je die zonwering automatisch activeren.

• Ramen of deuren die uitgeven op het dak
  Op het dak van een appartementsgebouw zijn er soms ramen of deuropeningen (bijvoorbeeld bij een technische ruimte op het dak of een dakappartement met terras) waarvan de onderkant dicht bij de dakdichting komt. Dan is extra dakisolatie plaatsen onmogelijk. Die ramen en deuren vervang je meteen mee door minder hoge modellen.
  Lees meer over ramen en deuren.
  
  Gebruik je het dak als dakterras of -tuin? Plaats de borstwering aan de zijkant van de dakrand. Zo voorkom je dat er lekken ontstaan.

• Zonnepanelen, warmtepomp
  Voordat je zonnepanelen plaatst, moet het dak maximaal geïsoleerd zijn. Voorzie eventueel al een doorvoer voor de kabels van zonnepanelen, zonneboilers of warmtepompen. Zo ben je voorbereid op een latere investering in hernieuwbare energie en vermijd je dubbele kosten aan het dak.
  Lees meer over zonnepanelen en warmtepompen.

• Akoestische isolatie
  Woon je in de buurt van de luchthaven? Dan is een goede geluidsisolatie van het dak nuttig als er slaapkamers of woonkamers onder het dak zitten. Kies voor dakramen met de hoogst beschikbare geluidsisolatiewaarde als er veel laagvliegende vliegtuigen passeren..

Deze Antwerpenaren voerden de werken al uit:

Renoveren én isoleren met de Mijn VerbouwLening.
Deze VME renoveert het appartementsgebouw samen met de mede-eigenaars.
Een koele woning zonder airco.
Viviane maakte haar appartementsgebouw mee klimaatrobuust.

Geïsoleerd dak in combinatie met een groendak.

Neem de basisakte van je appartement erbij en bekijk of de buitengevels tot de gemeenschappelijke delen behoren. Als dat zo is, zal de VME (vereniging van mede-eigenaars) de isolatiewerken moeten opstarten en de kosten dragen. Je aandeel in de bijdrage van de kosten kan je terugvinden in diezelfde akte.

Laat je bij gevelisolatie bijstaan door een expert. Praat met een professional zoals een architect voor je aan de slag gaat. Het beste is natuurlijk om je gevel als deel van een totaalaanpak te isoleren. Zo maak je je gebouw comfortabeler en klaar voor de toekomst.

Muren kunnen aan de buitenkant, aan de binnenkant of in de spouw (als er een is) worden geïsoleerd.

• Isoleren langs de buitenkant:
  Voor grote appartementsgebouwen is langs de buitenkant isoleren vaak de eenvoudigste en goedkoopste oplossing. Dat kan eventueel met prefab elementen. Denk er wel aan, als het uitzicht van je gevel verandert of je isolatie komt over de grens met de stoep, heb je een omgevingsvergunning nodig. Vraag dus zeker preadvies bij de dienst Omgeving..

• Spouwmuurisolatie:
  Een spouwmuur bestaat uit een binnen- en een buitenmuur met daartussen een lege ruimte. Spouwmuurisolatie vult die leegte op met isolatiemateriaal langs gaten in de gevel. De isolatiedikte wordt bepaald door de dikte van de spouw: meestal 5 tot 8 cm. Daarmee kan je niet voldoende isoleren om de norm van 2050 te halen. Je kan spouwmuurisolatie wel combineren met buitenmuurisolatie.

• Isolatie langs de binnenkant:
  Isoleren langs de binnenkant wordt afgeraden voor appartementsgebouwen. Als je ervoor kiest om isolatie aan de binnenkant van de gevels aan te brengen, moet je strikte voorwaarden naleven om schade aan de gevel te vermijden. Een muur langs de binnenkant isoleren is namelijk bouwtechnisch een moeilijke klus. Zo is er een groot risico op koudebruggen en dus vochtproblemen.

Tip: een totaaladvies maakt het je makkelijk en zo vermijd je dubbele kosten.

• Algemeen
  Een totaalaanpak is een meerwaarde om naast de waarde van het gebouw ook het wooncomfort te verhogen:

  • Wordt de gevel aangepakt, bekijk dan meteen of het terras vergroot kan worden.
  • Zijn er nog geen terrassen en is het een optie om er te bouwen, kies dan voor een afzonderlijke draagstructuur. Zo voorkom je warmteverlies.
  • Zorg ervoor dat de nieuwe gevelisolatie netjes aansluit op de dakranden, terrassen, vloeren, ramen en deuren, rolluiken en zonneweringen.

• Terrassen

  • Zorg dat de balustrade hoog genoeg is, volgens de wettelijke norm.
  • Check de veiligheid van de betonplaat. Laat controleren op microscopisch kleine scheuren.
  • Hou rekening met warmteverlies, doordat de betonplaat bij terrassen vaak van binnen tot buiten doorloopt.
  • Probeer oncomfortabele en te smalle terrassen te vermijden.
  • Bekleed de onderkant van terrassen met een geluiddempend materiaal als het gebouw gelegen is in een drukke straat.

• Ramen en deuren

  • Pak meteen de deuren, ramen en het schrijnwerk aan: lees hieronder meer.
  • Denk ook aan zonwering: Lees meer.

Woon je op een plaats met veel omgevingslawaai? Denk dan bovenop je energetische isolatie ook meteen aan geluidsisolatie. Vooral de gevel, ramen en deuren maken daarbij het verschil.

Laat je adviseren door je leverancier of architect.

De afspraken over de ramen en deuren vind je in de basisakte.

Ramen en deuren van de gemeenschappelijke delen, zoals de inkomhal, zijn gemeenschappelijk. Daarvoor zal de VME (vereniging van mede-eigenaars) de vervangingswerken moeten opstarten en de kosten dragen. Je aandeel in de bijdrage van de kosten kan je terugvinden in die akte.

Ramen en deuren van je eigen appartement zijn meestal voor eigen rekening. Toch heb je geen volledige keuzevrijheid bij werken aan je eigen ramen en deuren, tenzij je alleen het glas vervangt.

Ramen, deuren en schrijnwerk bepalen het uitzicht van het appartementsgebouw. Daarom gelden er vaak regels over de onderverdeling in de ramen, het materiaal en de kleur van de profielen. Zo blijft het gevelbeeld hetzelfde. Wil je ramen en deuren in een straatgevel vervangen, dan heb je meestal een omgevingsvergunning nodig.

• Hoogrendementsglas of superisolerend glas isoleert 2 tot 3 keer zo goed als gewoon dubbel glas voor een relatief lage meerprijs. En zelfs 4 tot 5 keer beter dan enkel glas. Het is iets duurder in aankoop, maar haalt heel hoge isolatiewaarden.

• Driedubbel glas (U-waarde 0.6) isoleert nog eens dubbel zo goed, tot 12 maal beter dan enkel glas en 6 keer beter dan dubbel glas. Dat wordt vooral bij nieuwbouw of een hele grondige renovatie geplaatst.

• Akoestisch glas of asymmetrische beglazing houdt het geluid van een drukke omgeving buiten. De glasplaten zijn niet even dik zodat de binnenste glasplaat niet meetrilt als de buitenste trilt door het omgevingsgeluid. Sommige types hebben bovendien een geluidswerende folie tussen de glasplaten. Welke materialen en dus welke geluidsisolatiewaarde je nodig hebt, is sterk afhankelijk van de situatie (bv. de gevelopbouw, raamgrootte, afstand tot de weg, grootte van de kamer ...). Je hoeft niet te kiezen tussen energetische en geluidsisolatie. Die eigenschappen kunnen immers goed worden gecombineerd.

Wist je dat?

• Dubbel glas niet toekomstgericht is en enkelvoudig glas verboden is.
• Je zou ook kunnen opteren voor zonwerende beglazing, maar die zal dan ook de zonnewarmte weren in de winter, wat niet de bedoeling is. Buitenzonwering is de beste oplossing.

Kies voor isolerende raamprofielen en zorg dat ze goed lucht- en geluiddicht worden geplaatst. Doe je dat niet, dan verlies je de warmte langs de kozijnen en is de waarde van je dure ramen snel verloren. Is het schrijnwerk nog goed winddicht en voldoende stevig? Dan kan het volstaan om enkel het glas te vervangen.

Zorg dat de raamprofielen ongeveer even goed geluidsisolerend zijn als het glas, anders verliest het glas natuurlijk ook zijn effect. Voor een goede geluidsisolatie moet het raamprofiel aansluiten op de dagkant en de muur en niet op het warmte-isolatiemateriaal.

Als je kiest voor nieuwe ramen en nieuw schrijnwerk, laat dat dan bij zoveel mogelijk appartementen tegelijk vervangen. Zo deel je de werfkosten voor stellingen en kranen en kan je ook de opkuis en overlast beperken. Onderzoek ook of je het vervangen van ramen en deuren kan combineren met gevelisolatie, het plaatsen van zonwering en het herstellen van terrassen. Die ingrepen hebben namelijk vaak impact op elkaar. Door ze volgens de regels van de kunst te laten uitvoeren, vermijd je koudebruggen.

Ventilatie is belangrijk om schimmels en vocht tegen te gaan. Voor ventilatiesystemen type C moet je raamroosters voorzien. Kies op plaatsen met veel verkeerslawaai voor roosters met een hoge geluidsisolatiewaarde.

Meer over ventileren

Wil je de ramen en deuren van je appartementsgebouw isoleren? Hou dan rekening met deze dingen.

Tip: een totaaladvies maakt het je makkelijk, zo vermijd je dubbele kosten.

Algemeen

• Een totaalaanpak is een meerwaarde om naast de waarde van het gebouw ook het wooncomfort te verhogen: kies je voor nieuwe ramen, denk dan ook al aan ventilatie. Bij ventilatiesysteem C moet je raamroosters voorzien. Het uitzicht van de ramen verandert dan, waardoor je langs je VME moet passeren voor een toelating en langs de dienst Omgeving voor een vergunning.
• Praat je over ramen en deuren vervangen, bekijk dan of je ineens ook de buitengevel kan isoleren. Lees er meer over.
• Zorg dat de ramen en deuren goed aansluiten op je gevelisolatie.

Zonwering

• Installeer meteen ook zonwering: Lees er meer over.
• Rolluiken: Denk aan een goede warmte-isolatie en geluidsisolatie van inwendige rolluikkasten, of kies voor rolluikkasten in opbouw.